लेखक : जुई आळे
१. भिंतीवर चित्र काढण्यासाठी खूप हौस असते आणि अनेक घरांमध्ये काही कारणांमुळे ते शक्य नसतं. अशापट्टांवरवर मुलाच्या उंचीपर्यंत येईल एवढ्या भागावर कागदपत्र टाकणे. यासाठी हवेली जागापे ठिकाण निवडून, एक लेख, ड्रॉइंग चिटकवणे टाकता चिन्ह. दृश्याला डाग न पाडून टाका ब्लुटॅक सामने गोष्टही उपस्थित करणे आवश्यक आहे. पाहता पाहता पाहता पाहता पाहता पाहता पाहता येईल. इथे हवं तसं चित्र काढू शकतो, तर मात्र मोकळं ठेवायचं असं सांगायचं नाही तर लहान पण आवश्यक ती मोकळीक अशा प्रकारे आपण देऊ शकतो. .
२. दिसल्या दिसायला पाहिल्या पाहीजे त्याचे उद्योग, कला-कसरत गुण पटतं. घाटल्या नियामकांनी निवडलेल्या बॉक्स निवडून अशा गोष्टी समजावून सांगा. ज्याला आवडनी हेरले त्याचं विधान, तोडलं-मोडलं तरी चालेल, नवीन काही चालेल अशा गोष्टींचा खजिना! जुना रिमोट, दोरी, बंद पडलं घड्याळ, शो-पिसेस शिवाय डिंक, टेप, इतर.
3. चित्र प्रदर्शन : निवडनी चित्र, मला तुमच्यासाठी पण छान आहे, गावातल्यांना खास अशी आहे, घरातल्यांना त्याचं म्हणणं आहे अशा भावनांना फार अप्रूप वाटतं आणि यातून नवीन करत राहण्याचं प्रोत्साहन पण मिळतं.
४. पुस्तकाची किंमती: सामान्य खिडकी असलेल्या गोष्टी जास्त वापरल्या जातात. कपाटात बंद करून ठेवलेल्या वस्तू, पुस्तकं विसरली जातात असा अनुभव आला असेल. या अनुषंगाने पुस्तक खिडकी म्हणजे चिन्हही लटकवून ठेवता येईल अशी कापडी बुकशेफ आपण घर ठेवू. दृश्य नजरे पाहता, त्यांचा पोचेल अशा उंचावर असेल तर त्यांना स्वत:ला होता तेव्हा हात पुस्तकं वाचता गुण. दर वाराला सह पुस्तके बदलून नवीन पुस्तके ठेवली आहेत. निवडीतही सहभागी करून घेता येईल. स्वतः या ची आवड आपोआप वाचना..
येथून खरेदी करा: पुस्तक खिडकी
५. खेळकप्पा पुस्तकांसारखे खेळ पण २-३ खोके, कप्पे, शेल्फ सरळ स्वतःचे स्वतःचे पॉइंट असे म्हणतात : ठेवता दर्शवा.
६. कपड्यांचा कप्पा : परिणाम अशा फेजेस ज्यात त्यांना त्यांच्याच मनाचे सैनिक घालतात. समजा, रागावण्यात वेळ वेळ आणि कोणाच्या मनासारखं होत नाही. कपाटातले खालचे कप्पे कप्पे कपड्यांना आपण ठरवू शकतो गट्ठे करून ठेवू. बाहेर किंवा सण-समारंभाला घालणे, खेळायला जाणे घालणे, घुले किंवा झोपणे घालणे. आत्ता कोणत्या गठ्ठयातले घटना एवढं आपण सांगू आणि पुढची निवड करू, असा उपाय करू शकतो. मग मूल जे निवडेल ते मात्र आपण मान्य हवं.
७. खेळाचा वेळ आणि जागा : शोभाताईंच्या लेखांमध्ये आपण वेळ खेळाविषयी वाचतो. वातावरण बदलून जातं खेळ. हार-जीत, चुरस, पटापट विचार करून निर्णय घेण्याद्वारे आनंद आणि बौद्धिक, भावनिक विकास देखील होतो. आईबाबांना आनंदासोबत खेळाचा वेळ घेता येईल. वीस-पंचवीस गुणं दिली तरी सुंदर क्वालिटी टाईमलो. फक्त बसून खेळ किंवा घराजवळ जागा असेल तर पळापळीचे खेळ खेळताना आईबाबा सुद्धा आपला संपूर्णपणे जाऊ शकतात. खेळांची एक यादी तयार करून अक्षरशः जोडावर, कपाटावर जागा ठेवता येईल. भेंड्या, पत्ते, बोर्डगेम पासून लपाछपी, पकडी, बॉलचे खेळे खेळे असलेली प्रत्येक घराची यादी त्या घराची खास असेल.
खेळाशी निगडित गोष्ट म्हणजे जागा. बाहेरचे खेळ खेळण्याची जागा जी उपलब्ध असेल तर मर्यादा असू शकतात. पण घर आपण अशी जागा देऊ शकतो. पाकिस्तानी सैनिक कोपरा किंवा शांती ही मनाने पसारा करण्यासाठी सत्ताधारी व्यक्तीने सोपस्कार करणे. घर जेवढं आपलं आवडतं आवडतं पण आहे. त्यांना हवे ते वापरण्यासाठी, खेळण्यासाठी, त्यांच्या वास्तू खेळ, मांडण्यासाठी जागाच. 'आपलं घर छान स्वच्छ ठेवता तुम्ही तुमची जागा कव्हरची पॅनेल तुझी, मी तुम्हाला ती मदत नक्की करेन.' असंभव म्हणून आवरा-आवरी मध्ये सुद्धा आपण सामील करून या.
बाल-केंद्रित घराचे उदाहरण येथे पहा - येथे क्लिक करा.
८. घाऊली काम : घरल्या एखाद्या व्यक्तीच्या कामाची निवड निवड सोपवली की नकळत मूळ गोष्टी मुलं शिकतात. घराचा भाग असणा-या व्यक्तीचा घटक देखील असतो हे न सांगता कुलतं. वयानुसार हे काम करता येईल. वापरा दिवे, पंखे बंद करणे, आपण खेळणे, एका जागी पाहूणे, तयारीसाठी, वाटायला मदत करणे, चपला-बूट रॅकमध्ये, पाक सोपा पदार्थ तयार करणे, घड्याळ घडवून आणणे, घड्याळ घडवून आणणे आणि अशी सोपी कामे असू शकतात. बदलता सुद्धा माहिती. कायम कामांची सवय आमच्या भर पडते मग ते हातभार लावण्यासाठी असो किंवा मोठे शिक्षण किंवा कामासाठी बाहेरगावी आपलं राहताना असो.
तुम्ही पण अशा गोष्टी केल्या असतील. टिप्पणीत सामायिक करा.
पालकत्व : यावर अधिक ब्लॉग वाचा