प्रश्न विचारणारा उत्साही

या वयोगटातील मुलांचा शिकण्याचा वेग अविश्वसनीय आहे. का? हे काय आहे? मी मदत करू शकतो का? त्यांचे प्रश्न अनंत आहेत. त्यांना त्यांचे हात घाणेरडे करायला आवडते, त्यांना त्यांच्या आजूबाजूला काय घडत आहे आणि गोष्टी कशा कार्य करतात हे समजून घेणे आवडते.

चिकूपिकू कशी मदत करते?

हे किड्स मॅगझिन शास्त्रज्ञ आणि त्यांचे शोध, कला आणि हस्तकला उपक्रम, आपले पर्यावरण, प्राणी, पक्षी आणि झाडे यांच्या कथा, प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्वे आणि त्यांचे कार्य याबद्दलच्या कथांनी भरलेले आहे. ४ ते ६ वयोगटातील मुलांना अशा कथा आवडतात. त्यांना काय बरोबर आणि काय चूक हे समजू लागते, नवीन शब्द शिकायला मिळतात आणि त्यांचे विचार स्पष्टपणे व्यक्त करायला शिकतात.

मुलांसाठी मासिके आणि ऑडिओ स्टोरीज कसे वापरावे

एक-दोनदा कथा ऐकल्यानंतर, मुले चित्रे वाचताना कथा सांगू शकतील.
या मासिकात नेहमीच सोप्या लयबद्ध मराठी बडबड गीते असतात जी मुले आनंद घेऊ शकतात, शिकू शकतात आणि सादर करू शकतात.
ऑडिओ कथा ऐकल्याने मुलांमध्ये उत्सुकता निर्माण होऊ शकते. कथांमधून शिकणाऱ्या गोष्टी शाळेच्या कामात देखील मदत करू शकतात.
मुले कल्पना करायला शिकतात आणि स्वतःच्या कथा बनवू लागतात.
मुलांना रंगकाम, कोडी सोडवणे आणि त्यांच्या पालकांसोबत दर्जेदार वेळ घालवणे आवडते.
ते त्यांच्या कामांसाठी स्वतंत्रपणे गोंद आणि कात्री वापरण्यास सुरुवात करतात.
मराठी ऑडिओ कथा सहजपणे स्क्रीन टाइमची जागा घेऊ शकतात.

A curious little girl concentrating on a magazine.

४ ते ६ वयोगटातील मुलांसाठी आदर्श स्क्रीन टाइम

या वयोगटातील मुलांना दररोज १ तासापेक्षा जास्त स्क्रीन टाइम देता कामा नये. या वेळेत, मोबाईल स्क्रीनपेक्षा टीव्ही स्क्रीनला जास्त प्राधान्य दिले जाते. मुलांनी वयानुसार कंटेंट पाहावा यासाठी पालक किंवा इतर जबाबदार प्रौढांनी त्यांच्यासोबत असले पाहिजे. टीव्ही वेळापत्रक निश्चित केले पाहिजे. मुलांनी त्यांच्या आजी-आजोबांसोबत टीव्ही शो पाहू नये कारण द्वेष, रागाच्या अवांछित भावना मुलांमध्ये पसरू शकतात.

स्क्रीन टाइमसाठी व्यवहार्य पर्याय

कुटुंबातील सर्व सदस्यांनी मुलाला गुंतवून ठेवण्यात सहभागी व्हावे. ही एका व्यक्तीची जबाबदारी असू शकत नाही. मूल आजीसोबत बाजारात जाऊ शकते, वडिलांसोबत कोडी सोडवू शकते, आईसोबत गोष्टी वाचू शकते, इत्यादी.

दैनंदिन कामात मुलांना सामील करणे. भांडी परत ठेवण्यास, त्यांचे कपाट साफ करण्यास इत्यादी कामांमध्ये त्यांना मदत करण्यास सांगणे.
मुलांच्या कथा पुस्तके आणि ऑडिओ कथा वापरल्या जाऊ शकतात.

आठवड्याच्या शेवटी लहान सहली आणि निसर्ग फेरफटका मारण्याचे नियोजन केले जाऊ शकते.
नियोजित खेळाच्या तारखा मुलांना सामाजिक कौशल्ये शिकवू शकतात.

मुलांसाठी पोषण टिप्स

या वयात मुलांचे वजन, उंची आणि ताकद वाढते. प्रथिने आणि जीवनसत्त्वे घेणे महत्वाचे आहे.

टिप्स:

नारळ हे मेंदूच्या वाढीसाठी आवश्यक असलेल्या चांगल्या चरबीचे समृद्ध स्रोत आहेत. शक्य असल्यास, मुलांनी दररोज ताजे नारळ असलेले पदार्थ खावेत.
मेंदूतील सिग्नलिंग चॅनेल वाढवण्यासाठी उच्च दर्जाचे प्रथिने असलेले अन्न आवश्यक आहे. डाळी, अंकुर, अंडी, दूध, चीज, पनीर यांचा आहारात समावेश करावा.
साखरेच्या सतत वापरामुळे मेंदूची क्रिया मंदावते. साखरेचे सेवन केल्याने आम्लता वाढते आणि मेंदूला होणारा ऑक्सिजनचा प्रवाह देखील कमी होऊ शकतो. त्यामुळे मुलांना सुस्ती आणि झोप येऊ शकते.

४ ते ६ वयोगटातील मुलांसाठी शिफारस केलेले झोपेचे वेळापत्रक

या वयोगटातील मुलांना १२ तासांची झोप आवश्यक असते. मुलांच्या वाढीसाठी आवश्यक असलेले एन्झाईम्स झोपेच्या दरम्यान तयार होतात. मुले दिवसा एक डुलकी घेऊ शकतात आणि रात्री सतत झोपू शकतात.

निरोगी झोपेच्या सवयी

मुलांनी रात्री लवकर झोपावे. मुलांनी रात्री १० नंतर जागे राहू नये.
मुलांना झोपण्यासाठी एक निश्चित जागा असावी.
झोपण्यासाठी योग्य वेळ ठरवा आणि ती वेळ पाळा.
पडदे बंद करून, दिवे मंद करून आणि झोपण्याच्या वेळी गोष्टी सांगून आणि मनःशांती देणाऱ्या लोरी देऊन मुलांना झोपायला लावता येते.
झोपेत असताना मुलांना स्क्रीनवर अजिबात दाखवू नये.