लेखक : ॲड. भाग्यश्री चौथाई

बालकांची लैंगिक सुरक्षितता

भाग: २

लहान वयात सदस्य ते कुतूहल. पालक-शिक्षकांचा कायमचा अनुभव असतो, की या वयात मुलं सतत प्रश्न विचारत असतात. झाडाची पाने हिरवी का? आकाशाचा रंग निळा कासो? पक्षी कसे उगवतात? पक्ष्यांसारखे मला उडता येईल का? अगदी अशाच प्रश्नांप्रमाणे मी कसा जन्मलो? बाळा आईच्या पोटात कसं जातं? मुली आपल्या उभ्याने शू का करत नाहीत? असे अनेक प्रश्न विचारतात. नैसर्गिक कुतूहल भावनेने स्वतःच्या किंवा भिन्न लिंगाच्या लैंगिक घटकांबद्दल देखील जाणून घ्या.

आपण खाली पडू या प्रश्नांची उत्तरे त्यांना समाधानकारक आहेत. “ती भारतीय आहे बसून शू करते, ती तिच्या पायावर सांडेल.” असंभव बोलता-बोलता सांगता जोडतां.

एकंदरीतच विचार केला तर मूल अगदी लहान असल्याने आपण त्याला एका गोष्टीपासून दूर ठेवतो. ते म्हणजे त्याच्या स्त्री सदस्यांच्या कुतूहलपासून. लहानपणापासूनच त्याच्या घटकांबद्दल त्यांच्या एका प्रकारची अढी निर्माण करतो. यातून पालक पालक एक संदेश. हे वागणे आपलेच आहे, हे समाजमान्य नाही. खूप मुलाचं जे नैसर्गिक कुतूहल त्याला योग्य वाटत नाही. त्याच्या भावना दडपल्या जातात.

या वयात स्वतःच्या अवयवांबद्दल कुतूहल सदस्य तसचं ते भिन्न लिंगाशीत पक्ष देखील, हे अगदी नैसर्गिक आहे याची पालकांनी माहिती दिली आहे. काकाचे लग्न म्हणजे त्याला आता बाळ होणार का? चित्रपट शोधून काढलेल्या विवाहाच्या सुरुवातीचे प्रसंग असोसिएशन मी कुठून आलो? या निरागस कुतूहल-श्रीत प्रश्नांची उत्तरे आम्हीच आहोत. पंचज्ञानं स्थिरता आधारे शालेय शिक्षणात स्वतःच्या जातिांबद्दल माहिती दिली नाही हे तितकंच खरं. या प्रश्नांमध्ये पालकांची भूमिका खूप महत्त्वाची आहे. अशा प्रश्नांची उत्तरे देताना न लाजता मुलाचे चंचण निरसन लाभवं. आपण ओरडून प्रश्न विचारला तर आई किंवा बाबा आपल्यापासून आपल्यातले आहेत. खूप आवडशी मोकळेपणाने बोलण्याची सवय आपल्याला लहान असल्यामुळेच. लैंगिक शिक्षण देताना वयोगटा निवडीचे तीन गट केले जातात.

१- छोटा गट० (६)

२- मध्यम (६ ते ११)

३- मोठा गट (११ ते १८)

मुलाची गरज, आकलन क्षमता, या बोर्डाचा विचार लैंगिक शिक्षण देताना बैठक. प्रत्येक वयोगटाची गरज असते. हे पालक म्हणून आपल्या लक्षात वेळोवेळी आले असेल. तरीही एका उदाहरणावरून स्पष्ट करते. वरच्या प्रश्नांना एक प्रश्न.

मी कसा जन्मलो? तीन ते चार वर्षांच्या तुझ्या आईच्या पोटातून आला. या उत्तराने समाधान होईल परंतू मोठ्या वयोगटाला अजून जास्त माहिती दयावी यांवर त्यांचे काही प्रश्न असतील. आपल्यातील आई-बाबा मोठे दिसत आहेत, आणि आपले उत्तरे देत आहेत हे लक्षात ठेवा. अशाप्रकारे पालकांची पोलिसांची. ज्या गोष्टी तुम्हाला स्वतःला सांगता येत नाहीत, त्या गोष्टी डॉक्टर, त्यांच्या, समुपविश्वातून निवडून आणणे देश आहे.

मला या विषयावर कोणत्याही प्रश्नांची उत्तरे आपण मोकळेपणाने आणि न लाजता आपल्याला दिली पाहिजे. अगदी लहान वयापासून आपण ही सवय ठेवली तर मुलं या नाजूक विषयावर त्यांचे प्रश्न, मतं आणि समस्या आपल्याशी बोलू शकतील.

पालकत्वाबद्दल अधिक ब्लॉग येथे वाचा.