लेखक : डॉ. विभुषा जांभेकर

लहान लहान आहाराचा जसा वयानुसार किंवा वयानुसार आपण विचार करतो तसच पद्धतीनुसार सुद्धा हवा, आयुर्वेदात ऋतुचर्या. हिवाळ्यात পরিবেশ থাকে এবং भूक. हिवाळ्यात घेतलेला आहार हा परिणाम पुढील वर्षभर आरोग्याचा पाया आहे. कारण हिवाळ्यात आपले चयापचय अत्यंत उत्तम असते. शारीरिक शक्ती विकसित करण्यासाठी आणि इम्युनिटी सुधारण्यासाठी त्याचा उपयोग होतो. काही पदार्थ आवर्जून समाविष्ट आणि आपल्याही आहारात हवेत. असे अन्नपदार्थ कोणते ते पाहू या.

१ आवळा :
आवळा हा व्हिटॅमिन सी चा उत्तम स्रोत आहे. आवडीसोबत छान मिठाच्या, आवडल्या आवडीच्या, आवळा सुपारी आवळा लोणचं हे पदार्थ जरूर करा.

२ रताळे :
वाढत्या वयातल्या चढे बीटा कॅरोटीन (ज्यापासून व्हॅटामिन ए तयार होते) आणि फॉलीक ऍसिड हे रतालीतून उघडे. रतालू कसा, रतालुचे काप, रताळं पटले कटलेट्स थंडीत जरूरचा.

३ बाजार :
पूर्वीच्या काळी जनावरांसाठी बाजरीचं पीक घेतले जात असे. पण बाजरकीट आरोग्यवर्धक गुण लक्षात घ्या आहारात समाविष्ट होऊ शकत नाही. बाजरी कॅल्शियम, फॉस्फरस आणि लोहाचा उत्तम स्त्रोत आहे. कॅल्शियम आणि फॉस्फरसने हाडं मजबूत. कमी कमी होणे किंवा अशक्त कमी आहारात बाजारी आवर्जून समाविष्ट करणे.

४ कठधान्य :
मूग, मटकी, मसूर आणि इतर कडधान्य मला नियमित द्यावी. कडधान्य खाण्याचा नियम एकच तो म्हणजे ती मोड आणून खावी. मोड येण्याच्या घडामोडींमध्ये ती पचायला हलकी पद्धत, पोषण मूल्य निश्चित आणि असणे आवश्यक आहे काही पोषक घटक आणि निष्क्रिय स्थिती 'क' जीवनसत्व प्राप्त करणे आवश्यक होते. कडधान्याची उसळ, कढण, भेळ आवडीसाठी जरूर.

५ दूध :
लहान गट गायिका दूध आवर्जून. मेंदूच्या वनस्पती, रोगप्रतिकारक शक्ती विकसित करण्यासाठी, दूध गरजे आहे. पण आजकाल पाक मुलं साखर घातल्याशिवाय दूध प्यायला तयार होत नाहीत. साखर अत्यंत अपायकारक आहे साखर दूध देणे घेणे. पनीर, ताक, दही याही दूध देता येईल. दुधाचे गोड पदार्थ म्हणजे खीर, ड्रायफ्रूट मिल्कशेक किंवा इतर खारीक पूत खजूर वापरणे.

६ खजूर :
थंडीत इच्छुक खजूर खाऊ. खजुर लोह, मॅनेशियम, पोटॅशियम हे सर्वात जास्त असतात. याशिवाय राइबोफ्लेविन, नायसिन, फॉलिक एसिड, व्हिटॅमिन बी६ देखील असते. थंडीत भूक शांत आणि अशाप्रकारे खजूर खाल्णेमुळे तीव्र ऊर्जा लाभ. खजूर आणि ड्रायफ्रूटचे लाडू पुल. गाजर हलव्याचे पदार्थ करताना गूळ आणि नंतर खजूर वापरावे.

हिवाळ्यात या मार्केट घटकांचा योग्य वापर करून आरोग्याच्या नियंत्रणाचा वापर केला तर परिपूर्ण आहार घेतला जाईल आणि इम्म्युनिटी वाढीसाठी देखील मदत होईल.

– डॉ. विभूषा जांभेकर

पालकत्वाबद्दल अधिक ब्लॉग येथे वाचा.