Netflix च्या पौगंडावस्थेतील मालिके पालकांनी काय शिकावे?
लेखक : संहिता सहस्रबुद्धे
पाहिल्यावर अनेक दिवस उघडणार आणि आजच्या पालकांसाठी पाहणे म्हणजे नेटफ्लिक्सवरील "पौगंडावस्था" ही सिरीज . आजची किशोरवयीन मुलं मानसिक ताण, स्क्रीन चे व्यसन, पीअर प्रेशर मध्ये वेढली जाते. स्पष्ट भावनिकाचे कारण काय घडते याची एक भेदक झलक ही ओरा दाखवते.
किशोरावस्थेत मुलं वागतात त्याचा पाया लहान वयातच रावलेला असतो. पालक म्हणून आपण आनंदशी कसे वागतो, त्यांना कसे विकासवतोय, काय एक्सपोजर देतो या गोष्टी फार महत्वाच्या आहेत. तूच आपण उत्पादक पावलोपंख तर निवडूचे मॉडिअल तंटा, .
हे मालिकेतुन पालकांनी काय शिकवण आपल्या?
१. जोडशी 'कनेक्शन' साधा
लाभार्थी खऱ्या अर्थाने उपस्थित झाला! आपण त्यांच्याशी बोललोय पण लक्ष स्क्रीनवरच आहे, तर त्यांच्याशी आपल्याला एक छान, अगदी कनेक्टेड असंतुष्ट नातं कसं घडवता येईल? गिल्पवेल्पच्या पाहिजे ते सोफ्ट / मूल दिली की पालक म्हणून आपली मालकी संपत नाही.
ठळकपणे निवडून आलेत जास्त महत्त्वाकांक्षी ते त्यांच्या भावनिक गरजा पुरवण्यासाठी. त्यांना गरज असेल तेव्हा संपूर्णपणे त्यांच्यासाठी उपस्थित असणे आवश्यक आहे. आणि लहान वयात हे माझे नाही तर किशोर वयात तर अजून मुलंच दुरावू शकतील. जर पालक सतत गुंतले असतील, तर मुलंही मार्ग अवलंबतील, नाही का?
आपण काय करू : आपला १००% वेळ द्या, भले तोच का असेना. पण तो वेळ त्यांचा वेळ. १००% लक्ष , पक्षशी संवाद साधा. आनंदाचे भावविश्व आवडीनिवडी, मित्र-मैत्रिणी, जाणून घेऊया.
२. व्यक्त होण्यासाठी सुरक्षित जागा द्या
तुमचं मूल त्याच्या भावना मोकळेपणाने सांगू शकत नाही का? तुमच्याशी बोलणे सुरक्षित आहे का? हे तपासून बघा. आपण वाढलो तेव्हा आणि आत्ताच्या काळामध्ये आणि परिस्थिती खूप बदलली आहे. तुम्ही तुमच्याशी काही शेअर करत असताना तुमचे मत सांगून / निर्णय टाकू नका. या गोष्टींचा मी प्रयत्न करू, विचार आणि शक्यता उघड ठेवू या, त्यांच्या भावनांची कदर करू या - विशेषत: जेव्हा मुलं आपल्या बोलण्याचा पर्याय निवडतात. दृश्य त्यांच्या विश्वासार्हतेची निर्मिती आपलीच आहे.
आपण काय करू शकतो: दोष. त्यांना बोलायला प्रोत्साहन द्या. त्यांच्या भावनांची निवड या. "तुला कधीही काही सांगावसं वाटतं, तर मी आहे." भावना-प्रथम हा नियम ठेवू या.
३. त्यांना बोअर करा (हो, खरंच!)
सततच्या माहिती, जास्त उपभोग, जास्त उत्तेजित होणे. आणि मग काही सर्जनशील गुण, सुचला जागाच उरत नाही. खरं म्हणजे कंटाळा ही काही वाईट गोष्ट नाही. सर्जनशीलतेचा जन्म कंटाळ्यातून होतो. ज्याला वेळ घालवणे, सतत दिलं जात नाही ते स्वतः खेळतात, छंद जोपासतात, आणि संयम शिकतात.
आपण काय करू शकतो: सतत स्थिरतारी गुंतवून ठेवू नका. आता काय करू, हे सांगण्यापेक्षा त्यांना तुमचा अधिकार द्या. त्यांत मनोरंजन करणं आपली निवड करत नाही, त्यांना थोड बोर सुद्धा मिळू द्या.
४. स्क्रीन-फ्री सवय लावा
आत्ताच्या स्क्रिन आणि सोशल मीडियाच्या पालकांच्या पालकांसाठी अजून एक मोठा फोटो आहे ती अतिशय वाईट गोष्टींचा प्रभाव पडू नये. इंटरनेट सार्वभौम मूळ माहिती प्रवेश तर वाढला, पण काय चांगलं आणि काय वाईट याचा निषेध नोंदवणार? ही समज कुठलीं तंत्रज्ञान नाही, हे पालकांनाच निवडक रुजवावे सल्लागार. स्क्रीनची शिस्त आनंदात लावू या. ही छोटीशी पण मूल्याची शिस्त वास्तविकता जोडून ठेवते.
आपण काय करू शकतो : दररोज संपूर्ण वेळ स्क्रीन फ्री ठेवू. हा वेळ कौटुंबिक बंधनासाठी ठेवू शकतो.
-
लोकांच्या भेटेस आनंदाच्या भेटीस आवडते
-
झोपण्याआधी पुस्तक वाचणे, संवाद साधणे.
-
योग्य वयाचे निवडक सोशल मीडिया माहिती द्या.
५. मुलं बघतील तेच करतील
तुम्ही तुमच्या मोकळ्यात काय करता? जर पालक स्वतःच स्क्रीनमध्ये हरवले तर आवडेल ते देखील वापरतात. पालकांची स्क्रीनची सवय आवडीमध्ये पण एकटं राहण्याचा कल वाढवते. मुलं अनुकरण प्रिय असतात. जे बघतात तेच करतात. तुम्हाला आवडनी वाचन कर असं वाटतं? तर तुम्ही सुद्धा वाचायला हवं. त्यांना मैदानी खेळ खेळावा असं वाटतं? तर तुम्ही सुद्धा खेळायला हवं. मोकळेत तुम्हीही बागू निसर्ग नवीन शिकू शकता, करू शकता, चित्र काढू शकता, नवीन शिकू शकता.
आपण काय करू शकतो: मी सांगतो तसे करा, मी जे करतो त्याचे पालन करा ही पद्धत स्वीकारा. स्क्रीनच्या बाहेरचं जगाचा अनुभवसिद्धांत त्यांना मदत करा.
