लेखक : देवयानी खरे

पावसाळा सुरू झाला की पक्षाकडे कानी पडणारांचा डराँव डराँव हा आवाज सृष्टीतील बदलाचा संकेत दिसता आहे. गंमत म्हणजे पुणे पोलिसांची सत्ता खाली समधी बसलेले हे बेडूक पावसाची चाहूल सुरू करणे. पुढारी, तलाकाठी, चिखलात असे सदस्य असणारे ओल्या उभ्या असलेल्या उभ्या राहून फिरणारे हे बेडूक मारणे.

निसर्गात बदल करणारे आणि त्यांची संख्या स्वीकारणारे बेडूक नैसर्गिक समतोलासाठी किती सकारात्मक असतात ना? पण त्यांच्यापासून लांबच राहतो कारण आपल्याला खरं तर बेडकांची खात्री असते. " निसर्ग साळीतलं बेडकाने महत्त्वाने निर्विवाद करण्याचा प्रयत्न केला आहे आणि आहे, किस कमांडर त्यांची माहिती गंशीशी रूपाने आपण निवडून आणण्याचा उद्देश केला पाहिजे या उद्देशाने चिकूपीकूच्या जुळ्या अंकाचीम थीम आम्ही निवडली 'डुबुक डुबुक'.

बेडूक हा विषय विविधरंगी आहे, खऱ्याखुऱ्या रंगाने आणि गुणांनी. लहान बालकात शक्ति उर्जा असते या बेडकाप्रमाणे घरभर उड्या मारत फिरत असतात असं म्हणून आपण ही मुदा म्हणतो. आवडेल, वाचायला मजा येईल, नवी देता येईल आणि भौगोलिक माहितीचा कागदाचा बेडूक तयार करून बघा एक्टिव्हिटी आपण देऊ शकता अशा रीतीने चिकूपीकूचा अंकाची मांडणी केली आहे. शिवाय पालकांना आनंदात बहुरंगी बुद्धिमत्तेचा शोध या शोधावा आणि आठ बुद्धिमत्ता अधिकारी प्रत्येक बुद्धिमत्तेला वावठेवा याकरता चिकूपिकूतील गोष्टी-गाणी, कोडी, चित्रं आणि ॲक्टिव्हिटीज अंतिम निर्णय घेण्यात आली आहे.

अंकाच्या उद्गारावरली जेष्ठ कविद्याधर शुक्लवी साध्या सोप्या स्थानी कविता वाचूनच कविता करण्याचा हुरूप येईल. ही संपूर्ण कविता खूप मस्त आहे,

'तुणकन तळात,
टुणकन मलत बेडूकदादा खेळतात
रे नको, टॉवेल नाही
तरी कोरे कसे

ही कविता पूर्ण वाचनीय असल्यास चिकूपीकूचा जुलै अंक वाचायला हवा. आपल्याला आणि पडणारे सहज प्रश्न आणि त्यांची ही छानशी कविता. फक्त या कवितेसाठी आणि अंकाच्या मुखपृष्ठासाठी काढलेली चित्रं, चित्रकार अदिती गुणाजी हिने मोठी आणि सुंदर रेखाचित्रे आहेत. 'बेडूक अंक' आपण न पाहिलेले आणि अत्यंत अल्पर खास सर्व 'जांभळे बेडची' गोष्ट लिहिलेली, आणि पक्षी अभ्यासक गिरीश जठा यांनी.

डायनोसॉरच्या आधीपासून या बेडकाविषयी तर फारच कमी लोकांना माहिती असावी. या प्रदेशच अजून काही प्रजातीतील बेडकांच्या गमतीदार गोष्टी त्यांनी सांगितल्या आहेत. जुलै अंकाचे साधन साधून गिरीश जठा यांच्याशी नुकता संवाद साधण्यात आला, श बेडकाविषयी गमतीची माहिती आम्हाला तीही तुम्हाला चिकूपीकूच्या युट्यूब चॅनलवर ऐकता येईल.

सर्व विज्ञानाच्या गमतीजमती सांगा 'सायन्स सैर' या सदरातील बेंजामिन फ्रंक अंकलिन गोष्ट आकाशात चमक वितळण्यासाठी कुतूहल निर्माण करते.

'आर्टिस्ट कट्टा' या सदरात आभा ताईने चायनीज, जपानी, मधुबनी, इजिप्ट, मेक्सिको, अमेरिकन अशा सहा विविध शैलीतील बेडकांची चित्रे शोधली आहेत. या चित्रातील पालकांप्रमाणे विविध शैली चित्रांबद्दल माहिती जाणून घ्या. लहान लहान शब्दसंग्रह हा असतोच पण तोही मुलं चौकटीच्या ओळीच्या कविता रचतात.

अश्याच एका पावणेच्या तीन वर्षांच्या बालमैत्रिणीची कविता पण या अंकात वाचता येईल. फक्त आकाशात मोठ्ठा ढग दिसला तर शब्द आणि सहज शब्द आपल्या तोंडून बाहेर पडतो, 'ढोलु' हो,? मग या जुलै अंकात दीप्ती देशपांडे यांनी अशीच एक ढोल्या ढगाची कविता आहे आणि बलि हबी अली यांनी सुंदर चित्र काढलं आहे. लोकच प्राची मोकाक्षी यांनी लिहिलेली ' टप्पी बोट' ही अंकात कविताही मला वाचायला, म्हणून अनुभवेल. फारूक काझी यांच्या 'पाऊस घराला' यामधली सर्वांगीणता, एक टिप कवितेत, एका बाजूने कसली काळजीय हे निश्चितपणे वाचा.

अंकात गोष्टीत फिशिरा तिच्या चिमुकल्यांच्या मित्रांचे आईबाबा शोधून, मातीवर चिकू आणि पिकूला दिसलेली नक्षी कोणाची हे शोधण्याची मजा, पेम्बाने घराण्यातील झऱ्याचे पाणी अडवून आयडिया, छे बागुलबुवाला विकले जादुई भुयार अशा छान. छान गमती आहेत.

पालकांकरिता चिकूपिकूच्या अंक खास वैशिष्ट्य म्हणजे मध्ये बालशिक्षण मुलाखत, डॉ. श्रुती पानसे यांनी 'मूल प्रश्न' हे सदर. आवडते पालकांना अनेक प्रश्न पडतात, काही उत्तरे देतात तर काही पालकांना या प्रश्नांवरील नावकं कसंवा हे कळत नाही. 'मूल प्रश्न' या लेखी संवाद अनेक पालकांना आपल्याबद्दल जाणून घेण्यास मदत होते. चिकूपिच्या अंकात गुणेविषयी श्रुती पानसे यांनी काही गोष्टी सांगितल्या आहेत त्यांचे पालकांना पुन्हा उपयोग होईल.

एकंदर चिकूपिकूचा जुलै अंक हा बदल स्वीकारण्याची पद्धत आहे, निसर्गातील 'बेडूक' या ओळखीचा वापर करणे आहे, निसर्गाच्या अधिकने त्याला समजून घेणे आहे. तेव्हा रोज चिकूतल्या गोष्टी वाचूया आणि मलाही वाचून वाचूया!

पालकत्वाबद्दल अधिक ब्लॉग येथे वाचा.