"मुलींची संगीताशी मैत्री कमी का? "

लेखक : विभावरी नीलम

असं म्हणतात की ६४ कलांमध्ये सर्वश्रेष्ठ कला म्हणजे संगीत. रडणारं तान्हुलं बाळ सुद्धा अंगाई गीत ऐकून शांत शांत. ही शक्ती आहे संगीतात. बबडगीतं, अभिनेतागीतं म्हणतो तर आपण लहानाचे खूप होतो. ठेक्यातली घडतली गाणी सुद्धा अगदी पटकन पाठवायची. गणित पाढे सुद्धा त्याचे ठेक्यात आजन्म आपल्या लक्षात राहतात. संगीत वातावरण करतं. आपल्यालाच दुनियेत बघायला जायची क्षमता संगीतात आहे.

स्वतःला शांत ठेवणे, आनंदी राहणे, इतर बोलणे, नम्रपणा, विचारशीलता हे राजकीय संगीत मार्गदर्शन. संगीत जर इतकं काही शिकवतं तर संगीताविषयी ओढ वाटावी म्हणून आपण काय करू शकतो?

निवड संगीताची ओळख करून देता येईल?

स्वतःला गाण्याचे क्लासेस न लावता संगीताची आधी गोडी लावली पाहिजे.

पाहा. आपली भारतीय संस्कृती आपण खूप साजरे करतो. सणांच्या दिवशी एखादे भजन किंवा गंभीर अभंग आपण एकत्र करू या. खासदार एखादं गाणं आनंदाचे खूप लाडकं आणि ते गाणं मला परत मागणं आवडतं. दिवाळीच्या पहाटे सनई लावली की त्या सुर वातावरणातील वातावरण कसं छान छान ह्यांचा अनुभव मला सांगा.

शेजारचा दादा, ताई गाण शिकत असेल तर मात्र सहज ऐकण्यासाठी त्यांच्या निवडीला जा. मला ताई-दादा खूप जवळचे वाटतात आणि त्यांना त्यांची गाणी ऐकावीशी वाटते. आजीआजोबा याना भजनी मंडळ असेल तर कदाचित नातवांना पाहू शकता. अति संगीताशी सहज ओळख होते.

माझी नहीन्ही असताना “रखुमाई रखुमाई” ह्या गाण्यावर माझ्यासाठी गोड डोलची. अगदी लहानपणापासून ताल, स्वर खूप भावतात. जितक्या संगीतकार चांगले बदलणार तिवाल तुम्हाला लवकरात लवकर.

चिपीकच्या संगीत विशेषांकातील संगीत जादू आम्ही पुस्तक रूपातकूसाठी आणली आहे. वरी गोंकी हे पुस्तक लहान गीत सूर ताल अश्या गोष्टींची फुलांची सोपी करून देते.

आवडते संगीताची रुची कायम राखता येईल?

एकदा आपल्याला गाण्यात रुची निर्माण करण्याची मग त्यांच्याशी खेळताना, जेवताना संवाद साधू या. गाणे वर्ग कसा असतो? कुठं कसं शिकवलं जातं? ह्याबद्दल शुभेच्छाशी गप्पा मारू या. “तुला आवडेल का जायला?” असंगत विचार करू या. अधिकचं मत विचारून क्लासची निवड.

तुम्हाला क्लासला पाठवल्यावर पालकांची पॉलिसी संपुष्टात येत नाही कारण काहीही सांगते तुम्हाला प्रोत्साहन देण्याची खूप गरज असते.

आमच्याकडे मुलगी गाना सांगायला सुर्वेगुरुजी यंग. समाजातील ४-५ मुलं एकत्र शिकायची. गुरुजी नेहेमी आवडीचा विचार. हसत खेळत मुलं गाणी शिकायची. क्लासच्या नंतर पण मला गाण गुणगुणायला आणि रियाज पसंद आवडते. कधीच आणि गाण्याची वाट त्यांची वाटली नाही. आमच्या घरागाण्याचे स्वर सतत फिरतच असते. पूर्णपणे सहज शास्त्रीय संगीताची गोडी. आजही.मुलं संगीताशी जोडलेल्या आहेत.

मुलं जशी जशी गाडी त्यांना संगीताची अनेक दालने खुली. मित्र मित्रिणींसोबत गाणी म्हणू मैत्र उमेदवार. अशा प्रकारे आपण ह्यासाठी खालीस किंवा प्रश्नासाठी अट्टाह करू शकत नाही, आपण कसं छान गाऊ, संगीत किती आनंदी आहे यावर लक्ष द्या.

संगीत आनंदावर होणार संस्कार आणि परिणाम

आपल्या आवडीचे संगीताशी नाते जोडले की त्यांच्यात अनेक सुंदर बदल.

• गाण्या माल मनाला स्थिरता वी.
  
• आनंदाची एकाग्रता.
• गाणे झटकताना प्रत्यक्ष रीतीने समजू शकतो की परत प्रयत्न करून आपण चांगले शिकू शकतो. हा सवयीचा अभ्यास करताना खूप चांगला होतो.
• गुरूच्या सहवास कुटुम्ब मोठ्यांचा मान-सन्मान ठेव सहज शिकतात.
• संगीतासोबत प्रवास करताना निखळ आनंद निवडण्यासाठी वापरणे.

विसाव्याच्या समस्यांशी संवाद साधला आहे, फक्त आपल्या बाजूने सुजाण पालकांची साथ हवी. সময় তাদের अनेक उत्कृष्ठ অনুষ্ঠান দেখতে गेले. त्यांचा कान तयार केला पाहिजे. निसर्गातील संगीत ओळखायला हवे. सुर असलेली त्यांची घट्ट मैत्री आपल्याला अजून दृढ करते यायला जोड.

चिकूपीकू नेमहीच उभोशील समृद्धी करणारा अनुभव करण्याचा प्रयत्न असतो.

हा ब्लॉग आमच्या पालकत्व पॉडकास्टवर आधारित आहे - मुलांना संगीताची ओळख केव्हा आणि कशी करून द्यावी जेणेकरून त्यांना त्याच्याशी आयुष्यभराचे नाते जोडता येईल! संपूर्ण पॉडकास्ट येथे पहा!