लेखक : रेणू गावस्कर

गुरुदेवेंद्रनाथ टागोर या बालपण लोक वेगळं आणि सुंदर सुंदर. इतकं सुंदर बालपण क्वचितच एखाद्याला लाभतं. रवींद्रनाथांचे महर्षी महानाथ म्हणजे एक ऋषीच होते.

सर्वांचेच संबंध त्यांच्याबद्दल खूप प्रेम आणि आदर असायचे. अशी भावना त्यांना वाटते मला शिक्षा मला बाबांबद्दल , ही माराची शिक्षा मला खूप चीड होती. आम्हीच आनंदी शिकण्याकडे, त्यांच्या शारंकडे महर्षी लक्षनाथ या अगदी बारीक असे. रविंद्रनाथ त्यांना जायला काही आवडते पण स्त्रालय. आपल्याला शिकवली जाणारी गाणी आणि त्या गाण्यांचा अर्थ रोबीला समजत नाही. गुरुजींना विचारलं की ते त्याच्यावर रागावत. म्हणतो, जे शिकवलंय ते म्हणतो. सारखे प्रश्न विचारत बसत नाही.

महर्षी कीनाथ परतले (किती मुक्काम हिमालयात असे) महानाथांना आपल्या मुलाचं म्हणणं पटतं. ज्याचा अर्थ नाही ती कविता निवडनी का म्हणणे असंतुलन त्यांना समजा. कितीकदा त्या कवितेला चालली नसती.

मात्र हे तर खरे नाही अशा गोष्टी घडल्या आहेत, बंदिस्त लक्ष तेव्हा घालू नका. आपण असं की एकदा रोबीन ऐकलं नाही म्हणून गुरुजी रागावले आणि त्यांनी रोबीच्या हातावर पाट्यांची चळत ठेवली. शिक्षा म्हणून. खूप चांगला धडा लावावा म्हणून. बरं ही शिक्षा एकट्या रोबीला होत होती असंबद्ध. वर्गातल्या आनंदनी ऐकलं नाही, गडबड केली तर पाटील चळत कोवळ्या हात ठेवण्याची शिक्षा सर्रास होत आहे. आणखी एकदा असंच की रोबीचे एक गुरुजी वर खूप संताप. त्याभरात ते तुम्हाला वेडंवाकडं बोलू लागले. काही शिव्या देखील. अर्थ न कळ गाणी, संपूर्ण शिक्षा, गुरुजीची भाषा, हे शब्द हे रोबीला चांगले नसे.

खेळाबद्दल त्याला प्रेम वाटणे. या मुलानन साऱ्या गोष्टी त्यांच्या कानावर मारल्या. ऐकताना महर्षीनाथांना फार वाईट वाटलं. शिक्षा ते अगदी विरुद्ध होते. आनंदी ऐकू नयेत असे शब्द लहान वयात त्यांच्या कानावर पडावेत याचं त्यांना आनंद द्या. त्यांनी आपलं रोबीला आपणच समजून घेतलं. त्याला हिमालयात अशाप्रकारेविंद्रनाथ विजयी र स्ला सुटली। अगदी कायमची सुटली. पाहणे ही सर्वच जागा आहे . ही शाळा आकाश खाली होती. बर्फाच्छादित शिखरांची होती. इथं पूर्ण शांतता होती. शिक्षक होते ते महर्षीनाथ आणि विद्यार्थी त्यांचा लाडका मुलगा रवींद्रनाथ.

पिता- पुत्रांची ही जोडगोळी खरोखर अनोखी होती. आमच्या सहवासात हिमालयाच्या कुशीत रविंद्रनाथ शिकत होते. त्यांचे गुरु तर त्यांचे मित्रही होते. ते आगळं वेगळं नातं म्हणजे आपल्याला पॉपलं एक सुंदर स्वप्नच रविंद्र जणांनी बसवलं आहे. गुरु शिष्यांच्या या अनोख्या गमती जमतींची एक छोटी गोष्ट चिकूपिकू दिवाळी विशेषांक २०२३ या अंकातून दिली आहे. ही गोष्ट तुम्ही जरूर वाचा आणि मलाही आवर्जून सांगा. प्रेम, शिस्त आणि आदर पिता-पुत्र नात्यात कसा असू शकतो, हे या गोष्टीतून लक्षात येईल.

- रेणू गावस्कर
लेखिका

पालकत्वाबद्दल अधिक ब्लॉग येथे वाचा.