सर्वप्रथम जबाबदार ग्राहक बनू या

आपल्या छोट्या छोट्या कृतींचा पर्यावरणावर मोठा परिणाम होतो. कचरा कमी करणं आणि योग्य प्रकारे वेगळा करणं ही आजची गरज आहे. आपण किती आणि काय खरेदी करतो, त्यातून किती कचरा तयार होतो याचा विचार करू या.

त्यासाठी ऑयकॉस फॉर इकॉलॉजिकल सर्विसेस ह्या संस्थेनी तयार केलेलं हे ‘A Detox Guide for Home’ नक्की वाचा. आपल्या घरापासून सुरुवात करू या.

🍃 ओला कचरा

ओला कचरा वेगळा करून त्याचं कंपोस्टिंग करता येईल. कंपोस्टिंग कसं करायचं ह्याची माहिती इंटरनेटवर उपलब्ध आहे. मदतीसाठी तुम्ही ह्या संस्थांना संपर्क करू शकता:

Simple tips:

आपली नखं, केस, घरातली धूळ हा सुद्धा ओला कचरा आहे. तो आपल्या बागेत किंवा कुंडीमध्ये टाकता येईल.

🍂 पालापाचोळा

घराभोवती, सोसायटीमध्ये पडणारा पालापाचोळा जाळण्यापेक्षा BrownLeaf ह्या संस्थेला द्या.

🧴 प्लास्टिक

मुळात प्लास्टिकचा वापर कमी करणं, वापरलेलं प्लास्टिक recycling ला देणं हे आपण करू शकतो. तुम्ही प्लास्टिक recycling ला कुठे देऊ शकता?

Simple tips:

  • बाहेर जाताना नेहमी एक कापडी पिशवी, पाण्याची बाटली आणि एक रिकामा डबा बरोबर ठेवू या.
  • आपल्या जवळच्या,local दुकानांमधून शक्यतो खरेदी करू या म्हणजे packaging साठी लागणारं प्लास्टिक आणि पार्सल घरापर्यंत पोहचण्यासाठी होणारं कार्बन फूटप्रिंट कमी होईल.
  • रोज दुधाची पिशवी कापताना छोटा कोपरा न कापता, एक cut देऊन पूर्ण पिशवी तशीच राहील असं बघू. असे छोटे प्लास्टिकचे तुकडे म्हणजेच micro plastic recycle करता येत नाही. ते तसंच राहतं, बरयाचदा मातीत आणि प्राण्यांच्या पोटात जातं.
  • Packaged food, bottled water टाळू या.
  • प्लास्टिक recycling ला देताना ते स्वच्छ धुवून, वाळवलेलं असावं.
  • वर्तमानपत्राची garbage bin liners घरी तयार करण्यासाठी हा व्हिडिओ बघा

👕 जुने कपडे

चांगले पण आपल्याला किंवा मुलांना छोटे होणारे कपडे आपण आपल्या कुटुंबामधल्या मुलांना, मोठ्यांना किंवा गरजू लोकांना देऊ शकतो. काही संस्था जुन्या कपड्यांमधून वेगवेगळ्या वस्तू बनवतात. ह्या संस्था पण जुने कपडे घेतात:

🍽️ भांडी & Used Cooking Oil

भांडी

भांड्यांच्या दुकानात मोडीत जुनी भांडी देता येतात. पुण्यात अप्पा बळवंत चौकामध्ये अशी काही दुकानं आहेत. प्रत्येक शहरात अशी दुकानं शोधली तर नक्की मिळतील.

Used Cooking Oil

🧸📚 मुलांची खेळणी, जुनी पुस्तकं

मुलांसाठी खेळणी घेताना आणि देताना विचार करू या. टिकाऊ आणि गरजेची खेळणी घेऊन ती नंतर ज्यांना त्यांचा उपयोग आहे त्यांना देऊ या. खेळाची लायब्ररी सुद्धा लावता येईल.

  • वंचित विकास - नारायण पेठ, पुणे, फोन नंबर - 020-24454658, 7972086730
  • Janwani

🧊 काच सामान, थर्मोकॉल

जुन्या tubes, दिवे, फुटलेलं काचेचं सामान बरयाचदा भंगारवाले सुद्धा घेत नाहीत आणि ते तसंच कचरापेटीत टाकलं तर त्याचं recycling करणं अवघड जातं आणि काचेचं सामान वेगळं करताना सफाई कामगारांच्या हाताला कापू शकतं.

🔌 इलेक्ट्रॉनिक्स

सध्या E-waste चं वाढतं प्रमाण बघता आपण त्याची योग्यप्रकारे विल्हेवाट लागतीये का हे आपण सगळ्यांनी बघायला हवं. Sorting Swans ही संस्था बॅटरी सेल्सचं recycling करते.

📃 Blank notebook Pages and other things

दुवा फॉउंडेशन गरजू मुलं आणि महिलांसाठी काम करतं. त्यांच्या कामाबद्दल जाणून घेण्यासाठी हा व्हिडीओ बघा:

🌿 Ecofriendly gifts/ Upcycled Products/ Non-toxic chemical products

  • Earthing Store - मयुर कॉलनी, पुणे
  • Poornam Ecovision Online Store
  • Handmade Paper Institute
आपलं अनुकरण आपली मुलं, पुढची पिढी करणार आहे. त्यामुळे आधी आपली जीवनशैली बदलू या.
Ecology Illustration

🏢 More information about the organizations:

Poornam Ecovision

Door-to-door composting, plastic & e-waste solutions

📞 Rajesh Manerikar – 7588065205

ProEarth

Composting & garden waste management

📞 Anil Gokarn – 9881254920

Scrapcash

Scrap pickup & recycling

📞 Sandip – 9552201845

Janwani

E-waste awareness & recycling

📞 Vivek – 7045882434

BrownLeaf

Manage dry leaves in eco-friendly manner

Sorting Swans

Recycle batteries using eco-friendly technology

📞 Mayuri Khaladkar Joshi – 9307822834

SustainEra

📞 Shruti – 99701 87512

ServCare

Waste management with innovative, technology-driven, and sustainable solutions

Earthing Store

Certiied Non-Toxic Products

📞 Sunita Gokhale – 86001 00256

Duwa Sankalan Kendra

📞 878 882 0338

City wise list of authorised recyclers in India by Sonika Bhasin

Mumbai:
@5rcycle @recircle.in @athakfoundation (Mulund)
@stree.mukti.sanghatana
@swachcoop (Maharashtra)
@therecyclingcompany - Ewaste and Solar Panels

Thane:
@therecycledearth @antiplasticbrigade2018 @scrapmitra @rnisargfoundation

Navi Mumbai:
@therecycledearth
@recycle_bintix

Pune:
@Swachcoop plastic_warriors_india @Proeartheco @inoraindia.in @junkky.in
@scrapcash.in @inoraindia.in @rrc.kln

Delhi/NCR:
@scrapuncle @unplastik_india (Delhi/NCR) @econscious.india @ecotroopfoundation
@officialipca @wastewow_india @onestep_greener @recycle_bintix
@letscrap1 (Gurugram)

Noida:
@ecowise_recycle @officialipca @alliedwastesolutions @greendreamfoundation @codeeffort

Haryana:
@karosambhav @3rzerowasteindia
@eprrecycler (UP)
@sparkliv (UP)
@trashfixco (UP)

Hyderabad:
@crapbin @scrapq.recycle @wasteventuresindia @saahas_zero_waste @recycle_bintix @scrapzon @ecovani_wm @good.ee.bag @reuzerecycling @recycleone_hyd

Chennai:
@indiawasted @recycle_bintix @itsrecyclemart @sprecorecycling @trashman_greentechnology

Kolkata:
@wastewheel @recycle_bintix @sn_greenovation @vitalwasteofficial @hulladek_recycling

Ahmedabad:
@recycle_green, @scrapbazar.in

Bhopal:
@thekabadiwala

Bhubaneswar:
@recycle_pay

Chandigarh:
@greendreamfoundation

Guwahati:
@themidwayjourney, @goodee.bag

GOA:
@ayya_waste_management

Jaipur:
@ecowrap.in, @scrapbag_, @kabadpe_india (Rajasthan)

Indore:
@thekabadiwala

Ludhiana:
@switch4change

Luckhnow:
@recycle_bintix, @thekabadiwala

Nagpur:
@thekabadiwala

Raipur:
@thekabadiwala

Surat:
@eco.vision

Trichy:
Trash N Cash - 9043253707

Vadodara:
@kachreseazadi @pastiwala

Varanasi:
@kudabazar

Vishakapatnam:
@scrapq.recycle, @iyfsorg

E-Waste:
Threco
OR Check with your recycler OR drop it at any Chroma outlet.

Clothes/Underwear:
@respun__ @wewearequal @indiawasted
Shoes: @greensole
Cigarette butts - @indiawasted @codeeffort

Please note: These are all the Instagram handles.

Credits – Aditi Deodhar (BrownLeaf), Ketaki Ghate (Oikos for ecological services)

Compiled by – Swarada Kulkarni